🦀 زبان برنامه‌نویسی راست: ساخت سیستم‌های پایدار و در سطح محصول

📘 کتاب زبان برنامه‌نویسی راست (نسخه سوم) به شما یاد میدهد کدی بنویسید که کامپایلر بتواند آن را تایید کند، تیم‌ها توانایی نگهداری‌اش را داشته باشند و سیستم‌ها در طول زمان به شکلی ایمن تکامل پیدا کنند. این کتاب که توسط اعضای باسابقه جامعه Rust نوشته شده، به شما نشان میدهد چطور با استفاده از سیستم تایپ، مدل هم‌روندی و ابزارهای این زبان، با بهره‌گیری از الگوهایی که برای پایداری بلندمدت انتخاب شده‌اند، به شکلی موثر کار کنید.

📖 یاد میگیرید که چطور:

✅ برنامه‌هایی طراحی کنید که محدودیت‌های ناوردا (Invariants) خود را به کامپایلر منتقل کنند.

✅ از مفاهیم Ownership، Lifetimes و Traits برای مدل‌سازی محدودیت‌های دنیای واقعی استفاده کنید.

✅ کدهای هم‌روند و چندرشته‌ای را با اطمینان و شفافیت بنویسید.

✅ پروژه‌ها را با استفاده از ابزار Cargo به شکلی موثر بسازید، تست کنید، مستندسازی کنید و Refactor نمایید.

✅ خطاها را به صورت صریح و مطابق با استانداردهای این زبان مدیریت کنید.

✅ از Pattern Matching برای ساده‌سازی منطق‌های پیچیده استفاده کنید.

🛠 سه فصل پروژه محور — با تمرکز بر یک بازی حدس عدد، یک ابزار خط فرمان (CLI) و یک سرور چندرشته‌ای — به شما نشان میدهند که این مفاهیم چطور در قالب برنامه‌های کامل در کنار هم قرار می‌گیرند.

🚀 چه در دنیای راست تازه‌وارد باشید و چه در حال حاضر از آن در محیط عملیاتی استفاده کنید، این کتاب به شما کمک میکند کدی بنویسید که به شکلی ایمن مقیاس‌پذیر باشد و تضمین‌های خود را به صورت صریح ارائه دهد.

✨ موارد جدید در این نسخه:

✅ فصل کامل برنامه‌نویسی Async

✅ ابزار Miri برای تحلیل کدهای Unsafe

✅ مبتنی بر نسخه ۲۰۲۴ زبان راست

✅ اصطلاحات، ابزارها و تمرین‌های مدرن در Rust

📍 فهرست مطالب

1. شروع به کار
2. برنامه‌نویسی یک بازی حدس عدد
3. مفاهیم رایج برنامه‌نویسی
4. درک مفهوم مالکیت (Ownership)
5. استفاده از ساختارها (Structs) برای سازماندهی داده‌های مرتبط
6. انام‌ها (Enums) و انطباق الگو (Pattern Matching)
7. پکیج‌ها، کریت‌ها (Crates) و ماژول‌ها
8. کالکشن‌های رایج
9. مدیریت خطا
10. تایپ‌های جنریک، تریت‌ها (Traits) و طول عمرها (Lifetimes)
11. نوشتن تست‌های خودکار
12. یک پروژه ورودی/خروجی: ساخت یک برنامه خط فرمان
13. ویژگی‌های زبان‌های تابعی: ایتریتورها و کلوژرها
14. اطلاعات بیشتر درباره Cargo و Crates.io
15. اشاره‌گرهای هوشمند (Smart Pointers)
16. هم‌روندی بدون ترس (Fearless Concurrency)
17. مبانی برنامه‌نویسی ناهمگام (Asynchronous)
18. ویژگی‌های برنامه‌نویسی شی‌ءگرا
19. الگوها و انطباق (Patterns and Matching)
20. ویژگی‌های پیشرفته
21. پروژه نهایی: ساخت یک وب‌سرور چندرشته‌ای
22. ضمیمه الف: کلمات کلیدی
23. ضمیمه ب: عملگرها و نمادها
24. ضمیمه ج: تریت‌های قابل اشتقاق (Derivable Traits)
25. ضمیمه د: ابزارهای توسعه کاربردی
26. ضمیمه ه: نسخه‌ها (Editions)

📝 درباره نویسندگان

👤 استیو کلابنیک رهبر تیم مستندسازی راست و یکی از توسعه‌دهندگان اصلی آن بوده است. او که سخنران و مشارکت‌کننده پرکار دنیای متن‌باز است، پیش از این روی پروژه‌هایی مثل Ruby و Ruby on Rails کار کرده است.

👤 کارول نیکولز از اعضای تیم Crates.io و عضو سابق تیم اصلی راست است. او هم‌بنیان‌گذار شرکت Integer 32 است که اولین شرکت مشاوره نرم‌افزاری با تمرکز بر راست در جهان محسوب میشه. او همچنین کنفرانس Rust Belt Rust را سازماندهی کرده است.

👤 کریس کرایچو یکی از رهبران مهندسی نرم‌افزار با تجربه در زمینه‌های اویونیک، ابزارهای توسعه، فریم‌ورک‌های وب و موارد دیگر است. او علاوه بر مشارکت در نرم‌افزارهای متن‌باز، پادکست New Rustacean را در سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ تولید کرده است.

Build stable, production-grade systems with Rust.

The Rust Programming Language, 3rd Edition, teaches you to write code that the compiler can verify, teams can maintain, and systems can evolve safely over time. Written by longtime Rust community members, this book shows you how to work effectively with Rust’s type system, concurrency model, and tooling, using patterns and idioms chosen for long-term stability.

Learn how to:

• Design programs that communicate their invariants to the compiler
• Use ownership, lifetimes, and traits to model real-world constraints
• Write concurrent and multithreaded code with confidence and clarity
• Build, test, document, and refactor projects using Cargo effectively
• Handle errors explicitly and idiomatically
• Apply expressive pattern matching to simplify complex logic

Three substantial project chapters—focusing on a number-guessing game, a command-line tool, and a multithreaded server—demonstrate how these concepts work together in complete, real programs.

Whether you’re new to Rust or already using it in production, this book helps you write code that scales safely and makes its guarantees explicit.

New to this edition:

• Complete async programming chapter
• Miri for analyzing unsafe code
• Built on the Rust 2024 Edition
• Modern Rust idioms, tooling, and practices

Table of Contents

1. Getting Started

2. Programming A Guessing Game

3. Common Programming Concepts

4. Understanding Ownership

5. Using Structs to Structure Related Data

6. Enums and Pattern Matching

7. Packages, Crates, and Modules

8. Common Collections

9. Error Handling

10. Generic Types, Traits, and Lifetimes

11. Writing Automated Tests

12. An I/O Project: Building A Command Line Program

13. Functional Language Features: Iterators and Closures

14. More About Cargo and Crates.io

15. Smart Pointers

16. Fearless Concurrency

17. Fundamentals of Asynchronous Programming

18. Object-Oriented Programming Features

19. Patterns and Matching

20. Advanced Features

21. Final Project: Building A Multithreaded Web Server

Appendix A: Keywords

Appendix B: Operators and Symbols

Appendix C: Derivable Traits

Appendix D: Useful Development Tools

Appendix E: Editions

About the Author

Steve Klabnik was the lead for the Rust documentation team and one of Rust’s core developers. A frequent speaker and a prolific open source contributor, he previously worked on projects such as Ruby and Ruby on Rails.

Carol Nichols is a member of the Rust Crates.io Team and former member of the Rust Core Team. She’s a co-founder of Integer 32, LLC, the world’s first Rust-focused software consultancy. She has also organized the Rust Belt Rust Conference.

Chris Krycho is a software engineering leader with experience in avionics, developer tools, web frameworks, and more. In addition to his open source software contributions and regular public speaking, he created the New Rustacean podcast (2015–2019).