🐘 SQL Server 2025؛ از هوش مصنوعی تا Microsoft Fabric

🚀 با SQL Server 2025 و راهنمایی یکی از معماران اصلی آن، با نسل تازه‌ای از پلتفرم‌های داده آشنا میشی. این کتاب نشون میده چطور از قابلیت‌های AI برای توسعه برنامه‌ها و از Microsoft Fabric برای تحلیل پیشرفته استفاده کنی؛ در حالی که امنیت و اطمینان در فرایند کار حفظ میشه.

✨ ویژگی‌های کلیدی

🧠 یاد میگیری قابلیت‌های AI رو با امنیت و مقیاس‌پذیری اثبات‌شده SQL Server در داده‌های خودت به کار بگیری و برنامه‌های AI بسازی.

🛠️ با قابلیت‌های تازه برای توسعه‌دهندگان، از جمله پشتیبانی از JSON، Regular Expressions، REST API و Change Event Streaming آشنا میشی.

⚙️ قابلیت‌های موتور، پردازش Query و امکانات High Availability در SQL Server 2025 رو برای افزایش هم‌زمانی و بهبود عملکرد بررسی میکنی.

🔐 با Azure Arc، Microsoft Entra و قابلیت‌هایی مثل Row-Level Security (RLS)، Transparent Data Encryption (TDE)، Dynamic Data Masking و SQL Server Auditing، مدیریت و حفاظت از داده‌ها رو یاد میگیری.

📊 اتصال به Microsoft Fabric رو برای دستیابی به تحلیل نزدیک به بلادرنگ و یکپارچه‌سازی قابلیت‌های AI در محیط سازمانی بررسی میکنی.

📘 توضیح کتاب

📚 کتاب SQL Server 2025 به قلم باب وارد، معمار ارشد تیم Microsoft Azure Data، راهنمایی برای شناخت این نسخه و استفاده از قابلیت‌های تازه اونه. وارد با بیش از سه دهه تجربه در Microsoft، از تنظیم و ارتقای سیستم تا قابلیت‌های پیشرفته عملکرد، دسترس‌پذیری بالا و امنیت رو پوشش میده.

🔎 نویسنده توضیح میده چطور SQL Server 2025 از توسعه برنامه‌های مبتنی بر AI پشتیبانی میکنه و چگونه میشه مدل‌ها، سرویس‌ها و چارچوب‌های دلخواه رو برای ساخت برنامه‌های AI به کار گرفت. در این مسیر، با مبانی AI و روش‌هایی برای استفاده از داده‌های SQL Server در ساخت راهکارهای هوشمند آشنا میشی.

🧩 کتاب قابلیت‌هایی رو بررسی میکنه که SQL Server 2025 رو به نسخه‌ای توسعه‌دهنده‌پسند تبدیل میکنن؛ از پشتیبانی از JSON و Regular Expressions تا REST API و Change Event Streaming. همچنین قابلیت‌های تازه موتور برای افزایش هم‌زمانی برنامه‌ها و روش‌های جدید پردازش Query برای بهبود عملکرد رو توضیح میده.

☁️ در بخش زیرساخت و مدیریت، با قابلیت‌های تازه High Availability، راه‌های افزایش زمان در دسترس بودن و شیوه تشخیص پیکربندی‌های پیچیده HADR آشنا میشی. کتاب اتصال SQL Server به Azure از طریق Arc و استفاده از امکانات پیشرفته مدیریت و امنیت رو هم بررسی میکنه.

🔐 در کنار نوآوری، کتاب روی استفاده امن و مسئولانه از AI تمرکز داره. میتونی انتخاب مدل‌ها، نحوه تعاملشون با داده‌ها و محل اجرای اون‌ها رو مدیریت کنی؛ از محیط داخلی تا ابر یا اتصال به Microsoft Fabric. قابلیت‌های سازمانی SQL Server، از جمله RLS، TDE، Dynamic Data Masking و SQL Server Auditing، برای حفاظت از داده‌ها در لایه‌های مختلف معرفی میشن.

🎯 با مطالعه کتاب، میتونی برای استفاده از AI در برنامه‌های مبتنی بر SQL Server و تحلیل داده با Microsoft Fabric آماده بشی و در کنار قابلیت‌های تازه، برای امنیت، عملکرد، دسترس‌پذیری و مدیریت داده‌ها رویکردی مطمئن‌تر داشته باشی.

🎯 چیزهایی که یاد میگیری

🧠 مبانی AI رو درک میکنی و یاد میگیری چطور با تکیه بر امنیت و مقیاس‌پذیری SQL Server از AI در کنار داده‌هات استفاده کنی.

🛠️ از مدل‌ها، سرویس‌ها و چارچوب‌های AI دلخواهت برای ساخت برنامه‌های جدید مبتنی بر هوش مصنوعی استفاده میکنی.

🧩 قابلیت‌های تازه توسعه‌دهندگان، از جمله JSON، Regular Expressions، REST API و Change Event Streaming رو میشناسی.

⚙️ قابلیت‌های جدید موتور SQL Server 2025 رو برای افزایش هم‌زمانی برنامه‌ها بررسی میکنی.

🔄 قابلیت‌های تازه High Availability رو برای افزایش زمان در دسترس بودن و تشخیص پیکربندی‌های پیچیده HADR به کار میگیری.

📈 از قابلیت‌های جدید پردازش Query برای بهبود عملکرد برنامه‌ها استفاده میکنی.

☁️ اتصال SQL Server به Azure از طریق Arc و امکانات پیشرفته مدیریت و امنیت اون رو یاد میگیری.

🔐 با Microsoft Entra امنیت و راهبری داده‌ها رو تقویت میکنی.

📊 یاد میگیری با Microsoft Fabric به تحلیل داده نزدیک به بلادرنگ در یک پلتفرم یکپارچه دست پیدا کنی.

🤖 قابلیت‌های AI رو برای ساخت راهکارهای سازمانی با SQL Server یکپارچه میکنی.

🧰 با ابزارهایی مثل SQL Server Management Studio و تجربه‌های Copilot آشنا میشی و از اون‌ها در مسیر کار با SQL Server کمک میگیری.

👤 این کتاب برای چه کسانیه؟

👥 کتاب برای جامعه کاربران SQL Server، از جمله DBAها، معماران و توسعه‌دهندگانی مناسبه که میخوان از تازه‌ترین پیشرفت‌های SQL Server 2025 عقب نمونن.

🔍 برای کسانی هم کاربرد داره که به پیوند AI و داده علاقه‌مندن؛ به‌خصوص افرادی که میخوان بدونن چطور هوش مصنوعی میتونه به‌شکلی یکپارچه با SQL Server کار کنه و به کشف بینش‌های عمیق‌تر و ساخت راهکارهای هوشمندتر کمک کنه. متن منبع پیش‌نیاز مشخصی برای مطالعه کتاب ذکر نمیکنه.

📖 فهرست مطالب

فصل ۱. پایگاه داده سازمانی آماده برای AI

فصل ۲. آماده، شروع، حرکت

فصل ۳. مبانی AI

فصل ۴. AI تعبیه‌شده

فصل ۵. توسعه‌دهندگان، توسعه‌دهندگان، توسعه‌دهندگان

فصل ۶. اتصال به ابر با Azure Arc

فصل ۷. موتور اصلی SQL Server 2025

فصل ۸. یکپارچه‌سازی SQL Server 2025 با Microsoft Fabric

فصل ۹. Microsoft SQL از محیط داخلی تا ابر و Fabric

📝 نقد و بررسی

💭 «باب میان جنبه فنی و کاربرد عملی پیوند برقرار میکنه. در کتاب SQL Server 2025 Revealed، فقط قابلیت‌های تازه رو مستند نمیکنه؛ بلکه برای به‌کارگیری اون‌ها در حل مسائل دنیای واقعی نقشه‌راهی ارائه میده. از همه مهم‌تر، یادآوری میکنه که حتی با تغییر ابزارها، پایه‌های کار با پایگاه‌داده‌های رابطه‌ای همچنان بر امنیت، تاب‌آوری، عملکرد و تجربه‌ای توسعه‌دهنده‌پسند استوارن.»

— شیریش توتا، معاون رئیس بخش پایگاه‌های داده در Microsoft

💭 «هر نسخه SQL Server مثل یک نقطه عطفه و کتاب باب وارد درباره SQL Server 2025 این تجربه رو ویژه‌تر میکنه. این کتاب فقط یک راهنمای فنی دیگه نیست؛ گفت‌وگویی با کسیه که چند دهه در قلب تحول SQL Server حضور داشته. باب از توضیح قابلیت‌ها فراتر میره و داستان پشت محصول رو تعریف میکنه: بحث‌ها، تصمیم‌ها و مسیری که این نسخه رو شکل داده.»

— پم لاهود، مدیر ارشد برنامه در Microsoft

💭 «مثل گپ‌زدن با دوستی میمونه که SQL رو از درون میشناسه. باب وارد مسائل پیچیده رو با داستان‌ها و درس‌هایی که در دلشون داره، به بینش‌های روشن و قابل‌اجرا تبدیل میکنه.»

— آنا هافمن، مدیر ارشد گروه محصولات در Microsoft

💭 «مطالعه این کتاب برای هر متخصص پایگاه‌داده SQL ضروریه. کتاب برای کسانی که با تمرین یاد میگیرن، اسکریپت‌ها و مثال‌هایی داره و در کنار اون، فصل‌های پایه‌ای درباره AI و بهبودهای موتور ارائه میکنه.»

— ارین استلاتو، مدیر ارشد برنامه در Microsoft

💭 «این کتاب پیچیدگی رو به اطمینان تبدیل میکنه. SQL Server 2025 Unveiled فقط قابلیت‌ها رو توضیح نمیده؛ کمک میکنه از اون‌ها استفاده کنی. باب وارد از ایندکس‌گذاری مبتنی بر AI تا راهبردهای ابر ترکیبی، شفافیت و اطمینان لازم برای نوآوری رو در اختیارت میذاره.»

— کندرا لیتل، مدیر ارشد برنامه در Microsoft

💭 «این همون راهنماییه که آرزو میکردم هر تیمی از روز اول در اختیار داشته باشه. SQL Server 2025 Unveiled دلیل شکل‌گیری این نسخه رو توضیح میده و سریع سراغ روش اجرا میره؛ از الگوهای آماده برای AI و جست‌وجوی برداری تا نکته‌های عملی عملکرد و امنیت.»

— بن وایسمن، متخصص برتر پلتفرم داده

💭 «کتاب به‌خوبی قابلیت‌های تازه و دلیل شکل‌گیری اون‌ها رو پوشش میده. از جست‌وجوی برداری تا معماری‌های رویدادمحور، دانش عمیق باب به خوانندگان در هر سطحی کمک میکنه.»

— جویی دی‌آنتونی، متخصص برتر Microsoft Data Platform و Azure

💭 «ابرقدرت باب چیه؟ اینکه مفاهیم پیچیده رو کاملاً روشن میکنه. از قابلیت‌های AI و یکپارچه‌سازی Azure Arc تا راهکارهای محیط داخلی تا ابر، این کتاب نقشه‌راه آینده SQL Serverه.»

— آنتونی نوسنتینو، متخصص برتر پلتفرم داده و معمار ارشد راهکارهای میدانی در Pure Storage

💭 «باب وارد مفاهیم پیشرفته فناوری پایگاه‌داده رو روشن و قابل‌فهم میکنه. او قدم‌به‌قدم خواننده رو با قابلیت‌های قدرتمند SQL Server 2025 همراه میکنه و ابزارهای لازم برای مواجهه مطمئن با چالش‌های واقعی رو در اختیارش میذاره.»

— اندی یون

💭 «کتابی با عمق و خوانایی چشمگیر. این راهنما نصب، پیکربندی، مجوزدهی و نکته‌های کمترشناخته‌شده رو پوشش میده؛ در کنار تاریخچه، روایت‌هایی از تیم محصول و داستان‌هایی از مشتریان.»

— مایک هاردینگ، مدیر در Microsoft و راهکارهای صنعت

👤 درباره نویسنده

🎤 باب وارد معمار ارشد تیم Microsoft Azure Data است و بر توسعه Microsoft SQL از محیط داخلی تا ابر و Fabric نظارت داره. او بیش از ۳۱ سال در Microsoft فعالیت کرده و در توسعه همه نسخه‌های SQL Server، از OS/2 1.1 تا SQL Server 2022، مشارکت داشته؛ همچنین در Azure SQL و SQL database in Fabric هم نقش داشته.

🌐 وارد سخنرانی شناخته‌شده در حوزه‌های SQL Server، Azure SQL، AI و Microsoft Fabricه. او در رویدادهایی مثل SQLBits، Microsoft Build، Microsoft Ignite، PASS Summit، Fabric Community Conference و VS Live درباره نسخه‌های تازه، اجزای داخلی محصولات و موضوعات تخصصی صحبت میکنه.

📚 از کتاب‌های او که توسط Apress منتشر شدن میشه به Pro SQL Server on Linux، SQL Server 2019 Revealed، Azure SQL Revealed، SQL Server 2022 Revealed و Azure SQL Revealed, 2nd Edition اشاره کرد.

Unveil the data platform of the future with SQL Server 2025—guided by one of its key architects.

With built-in AI for application development and advanced analytics powered by Microsoft Fabric, SQL Server 2025 empowers you to innovate—securely and confidently. This book shows you how.

Author Bob Ward, Principal Architect for the Microsoft Azure Data team, shares exclusive insights drawn from over three decades at Microsoft. Having worked on every version of SQL Server since OS/2 1.1, Ward brings unmatched expertise and practical guidance to help you navigate this transformative release.

Ward covers everything from setup and upgrades to advanced features in performance, high availability, and security. He also highlights what makes this the most developer-friendly release in a decade: support for JSON, RegEx, REST APIs, and event streaming.

Most critically, Ward explores SQL Server 2025’s advanced, scalable AI integrations, showing you how to build AI-powered applications deeply integrated with the SQL engine—and elevate your analytics to the next level. But innovation doesn’t come at the cost of safety: this release is built on a foundation of enterprise-grade security, helping you adopt AI safely and responsibly. You control which models to use, how they interact with your data, and where they run—from ground to cloud, or integrated with Microsoft Fabric. With built-in features like Row-Level Security (RLS), Transparent Data Encryption (TDE), Dynamic Data Masking, and SQL Server Auditing, your data remains protected at every layer.

The AI age is here. Make sure your SQL Server databases are ready—and built for secure, scalable innovation.

What You Will Learn

• Grasp the fundamentals of AI to leverage AI with your data, using the industry-proven security and scale of SQL Server

• Utilize AI models of your choice, services, and frameworks to build new AI applications

• Explore new developer features such as JSON, Regular Expressions, REST API, and Change Event Streaming

• Discover SQL Server 2025's powerful new engine capabilities to increase application concurrency

• Examine new high availability features to enhance uptime and diagnose complex HADR configurations

• Use new query processing capabilities to extend the performance of your application

• Connect SQL Server to Azure with Arc for advanced management and security capabilities

• Secure and govern your data using Microsoft Entra

• Achieve near-real-time analytics with the unified data platform Microsoft Fabric

• Integrate AI capabilities with SQL Server for enterprise AI

• Leverage new tools such as SQL Server Management Studio and Copilot experiences to assist your SQL Server journey

Who This Book Is For

The SQL Server community, including DBAs, architects, and developers eager to stay ahead with the latest advancements in SQL Server 2025, and those interested in the intersection of AI and data, particularly how artificial intelligence (AI) can be seamlessly integrated with SQL Server to unlock deeper insights and smarter solutions

Table of Contents

Chapter 1. The AI-Ready Enterprise Database

Chapter 2. Ready, Set, Go

Chapter 3. AI Fundamentals

Chapter 4. AI Built-In

Chapter 5. Developers, Developers, Developers

Chapter 6. Connecting to the Cloud with Azure Arc

Chapter 7. The Core Engine of SQL Server 2025

Chapter 8. Integrating SQL Server 2025 with Microsoft Fabric

Chapter 9. Microsoft SQL Ground to Cloud to Fabric

Review

“Bob connects the technical to the practical. In SQL Server 2025 Revealed, Bob does more than just document what’s new. He gives us a roadmap for applying new capabilities to real-world problems. Most importantly, he reminds us that even as the tools evolve, the heart of relational database workloads continues to be rooted in security, resilience, performance, and developer-friendly experiences.” (Shireesh Thota, Corporate Vice President, Databases, Microsoft)

“Every SQL Server release feels like a milestone, and Bob Ward’s book on SQL Server 2025 makes it even more special. This isn’t just another technical manual; it’s a conversation with someone who’s been at the heart of SQL Server’s evolution for decades. Bob takes you beyond the features to share the story behind the product: the debates, the decisions, and the journey that shaped this release.” (Pam Lahoud, Principal Program Manager, Microsoft)

“Like chatting with a friend who knows SQL inside out. Bob Ward turns complex problems into clear, actionable insights with stories and lessons baked in.” (Anna Hoffman, Principal Group Product Manager, Microsoft)

“A must-read for every SQL database professional. Includes scripts and examples for hands-on learners, plus foundational chapters on AI and engine improvements.” (Erin Stellato, Principal Program Manager, Microsoft)

“Turns complexity into confidence. SQL Server 2025 Unveiled doesn’t just explain features—it empowers you to use them. From AI-driven indexing to hybrid cloud strategies, Bob Ward gives you the clarity and confidence to innovate.” (Kendra Little, Principal Program Manager, Microsoft)

“The guide I wish every team had on day one. SQL Server 2025 Unveiled explains the why behind the release and gets straight to the how—from AI-ready patterns and vector search to practical performance and security tips.” (Ben Weissman, Data Platform MVP)

“An excellent job of covering new features and the why behind them. From vector search to event-driven architectures, Bob’s deep expertise educates readers at every level.” (Joey D’Antoni, Microsoft Data Platform & Azure MVP)

“Bob’s superpower? Making complex concepts crystal clear. From AI capabilities and Azure Arc integration to ground-to-cloud solutions, this book is your roadmap to the future of SQL Server.” (Anthony Nocentino, Data Platform MVP & Senior Principal Field Solution Architect, Pure Storage)

“Bob Ward brings clarity to the cutting edge of database technology. He guides readers step-by-step through SQL Server 2025’s powerful new features, giving them the tools to tackle real-world challenges with confidence.” (Andy Yun)

“Surprising depth and readability. This guide covers installs, configs, licensing, and hidden gems—plus history, product team stories, and customer anecdotes.” (Mike Harding, Manager, Microsoft and Industry Solutions,

About the Author

Bob Ward is a Principal Architect for the Microsoft Azure Data team, overseeing the development of Microsoft SQL from ground to cloud to fabric. With more than 31 years at Microsoft, Bob has contributed to every version of SQL Server, from OS/2 1.1 to SQL Server 2022, including Azure SQL and SQL database in Fabric. A renowned speaker on SQL Server, Azure SQL, AI, and Microsoft Fabric, Bob frequently presents on new releases, internals, and specialized topics at events such as SQLBits, Microsoft Build, Microsoft Ignite, PASS Summit, Fabric Community Conference, and VS Live. Bob is the author of several Apress books, including Pro SQL Server on Linux, SQL Server 2019 Revealed, Azure SQL Revealed, SQL Server 2022 Revealed, and Azure SQL Revealed, 2nd Edition.